Pleqët më të vjetër në botë

Fshati Durpish në regjionin e Gudautskajt (Gruzi) është i njohur në tërë botën. Atje jetojnë mbi 200 vetë më të vjetër se 80 e mbi 100 vjet. Pjesa më e madhe e banorëve të kësaj ane karakterizohen me shëndet të mirë. Ata nuk e përdorin duhanin, dhe ushqehen me ushqim të shëndosh dhe natyral me shumë perime, fasule, djathë , kaçamak, tambël, mish etj. Punojnë në ajër të pastër dhe lëvizin shumë. Kanë tejet të zhvilluar aftësinë e të dëgjuarit. Shkencëtarët një kohë të gjatë me vëmendje e studiojnë jetën e banorëve të vjetër të kësaj ane.

I

Më vitin 1973 ka vdekur banori më i vjetër i planetit tonë, Shirari Muslimov.
Ka jetuar 168 vjet dhe rrjedhë prej fshatit malor Barzavi të Azerbajxhanit. Më tepër se 150 vite ka qenë bari i thjeshtë, ashtuqë, çdo ditë ka ecur 10-15 kilometra në këmbë. Nuk ka përdor fare alkoolin as duhanin dhe zakonisht ka ngrënë tejet me masë. Përherë thoshte: "Duhet gjithmonë të punohet, papunësia shkakton dembelinë, kurse dembelia vdekjen". Baba i tij ka jetuar 110 vjet, kurse nëna 90 vite.

II

Në fshatin Pirasura të Azerbajxhanit që shtrihet në një regjion malor me lartësi prej 2200 metra, ka jetuar plot 152 vite Mahmut Evajzov (1808-1960). Deri në ditën e fundit të vdekjes, punonte punët e përditshme në arë. Rregullisht është larë në ujin burimor dhe gjithnjë ka fjetur në qiell të hapët. Ishte kryefamiljar i familjes së madhe 150 anëtarësh. Theksonte se,në rend të pare - fshehtësia e jetës së gjatë qëndron në punë dhe vetëm punë , së dyti-mirëmbajtja e qëndrueshmërisë trupore, së treti-sistemi i shëndosh nervor dhe karakteri i mire, së katërti- regjimi i rregulluari të ushqyerit , dhe së pesti- klima malore.

III

Zhan Tereli, me prejardhje nga Dizhona (Francë), ka shërbyer në ushtri që nga shekulli XVII e deri më shekullin XIX. U lind më vitin 1684, ndërsa në vitin 1699 është lajmëruar si ushtar. Ka marrë pjesë në aleancën Austro-Spanjolle duke qenë pjesëmarrës në mbi 100 beteja . Në vitin 1777, mbreti Ludvigu XV, Terelin e avancon në gradën kapiten kur ai ishte në moshën 93 vjeçare. Në vitin 1802 Napoloni kishte dëgjuar për veteranin 118 vjeçar, dhe vendos që t ja ndaj pensionin e përhershëm të pleqërisë prej 1500 franga në muaj. Kapiteni guximtar vdes në vitin 1827, në moshën 143 vjeçare

IV

Në vitin 1635 në Londër është vendos fshatari anglez me emrin Tomas Par. Thoshte se i kishte 152 vjet dhe nëndë muaj, i cili kish mbijetuar sundimin e nëndë mbretërve Anglez.
Papritmas vdes në Londër më vitin 1635 dhe varroset në varrezat e Vesmisterit, vendi ku varroseshin personalitetet më të shquar të Anglisë. Obduksionin e kufomës së tij e ka bërë anatomisti i famshëm Vilijam Harvej, zbuluesi i sistemit të qarkullimit të gjakut. Hervej në raportin e tij të ekzaminimit, nuk e bien në dyshim moshën e pleqërisë së gjatë të këtij plaku më të vjetër Anglez.

V

Pashkatari Shkoces Henri Xhenkis ka vdekur më vitin 1670. U lind më vitin 1500 në principatën e Jorkut. Nga dokumentacioni gjyqësor shihej se më vitin 1665 ka qenë i ftuar në cilësinë e dëshmitarit që të dëshmojë për një ngjarje e cila ka ndodhur para 140 viteve. Në kishën afër Riçmondit, mbi varrin e tij edhe sot e kësaj dite qëndron përmendorja kushtuar Xhenkinsit dhe jetëgjatësisë së tij.

VI

Në Angli, postieri Robert Tejllor ka jetuar 133 vite (1764-1897). Mbretëresha Viktoria, në shenjë mirënjohje për jetën e gjatë të këtij plaku, ia dërgon si pikturë portretin e vet me mbishkrimin: "Në shenjë mirënjohje Robert Tejllorit, për pleqërinë e tij të thellë, nga Mbretëresha Viktoria". Ky shpërblim aq e ngazëllen plakun, saqë menjëherë pas tre muajve vdes .

VII

Në Kongresin Ndërkombëtarë të gerantollogëve të mbajtur më vitin 1972 në Kijevë, Republika Jakutija (Rusi) edhe zyrtarisht shpallet si regjioni qendrorë i jetëgjatësisë në Sibir. Në at kohë, atje mesatarisht, në çdo 1000 banorë, 308 vetë kanë qenë persona me jetëgjatësi prej 90 e më tepër vite. Sot në Jakutiju janë të evidentuar mbi 90 persona të cilët kanë tejkaluar shekullin e jetës së tyre. Qysh më 1822, në revistën "Arkivi verior" e cila botohej në Petrograd, ka qenë publikuar se banori më i vjetër i Sibirit, nga vendi Arilak, regjioni i Vilojskogut , Fjodorov Filipoviq, ka jetuar 156 vite.


NANDA