|
▪ Sipas
parashikimit tė shumė shkencėtarėve,
problemi dhe preokupimi kryesor i
njerėzimit nė tė ardhmen, pa dyshim do
tė jetė ngrohja globale e tokės. Kjo
dukuri shkaktohet pėr shkak tė dėmtimet
permanent tė shtresės mbėshtjellėse tė
ozonit qė e pėrshkon globin tokėsor. Pėr
tė qen ky fakt edhe mė brengosėt,
dėmtimi i kėsaj shtrese po bėhet nga
dora e vetė njeriut, gjegjėsisht pėrmes
prodhimit dhe pėrdorimit enorm nė
industri tė dyoksidit karbonik dhe
metanit, tė cilat gazra shpėrndahen nė
ajėr pėrmes tubave tė ndryshme tė
ngjyrave, parfumeve, dhe mbushjeve tjera,
tė njohura tek ne si "spreje spėrkatėse".
Se ēfarė rreziku mund tė
ketė pėr njerėzimin nga kjo nxehje
globale, besoj se tanimė tė gjithė jemi
tė paralajmėruar. Shumė vise me klimė tė
ndryshueshėm kontinentale, veē kanė
filluar tė ballafaqohen me temperatura
enorm tė larta. Dihet se tanimė, nė disa
regjione tė botės, dimri, pranvera dhe
vera, vit pėr vit ndryshojnė dhe nuk
janė si tė viteve tė kaluara.
Temperaturat nė kėto vise me tė madhe
kanė filluar tė ndryshojnė dhe klima vit
pėr vit bėhet e nxehtė, dhe e kundėrta,
aty ku ishte zakonisht nxehtė, kemi
paraqitjet e shpeshta tė temperaturave
tejet tė ulėta.
Dėshmitarė tė ndodhjes sė
kėtij fenomeni jemi edhe ne nė Kosovė.
Nėse kjo gjendje
gradualisht vazhdon me kėtė trend, veē
mund tė parashikojmė se ēka do tė na
gjej pėr disa vite tė ardhshme?
Pėr fenomeni e nxehjes globale tė tokės
dhe rrezikun e madh tė saj pėr mbarė
njerėzimin, tanimė veē janė alarmuar
shumė qeveri dhe institucione
ndėrkombėtare tė vendosjes, por gjėja mė
kryesore qė ne deshėm ta parashtroj nė
kėtė artikull, ėshtė fakti se, mu ky
rrezik, qė tani realisht po i kanoset
rruzullit tokėsor, atė, qysh para 500
viteve, nė parathėniet e tija famoze,
veē e kishte paraparė, parathėnėsi mė i
madh i tė gjitha kohėrave Mishell
Nostradamus.
Ēfarė parashikonte nė
realitet Nostradamusi pėr kėtė fenomen
Nė veprėn e veta tė
shkruar nė formė tė strofave qė ai i
quante kuatrane, ndėr shumė parashikime
pėr tė ardhmen e njerėzimit, me tė madhe
mund tė gjendet edhe disa strofa qė
parathonė ndodhjen e thatėsirės sė madhe
nė mbar rruzullin tokėsor.
Sipas Nostradamusit, si
shkaktare tė kėsaj thatėsire do tė jenė
temperaturat e larta tė klimės nė tokė,
nga e cila, do tė shkretohen shumė toka
pjellore. Do tė paraqiten sėmundje tė
ndryshme qė si pasoj do tė kenė vdekje
masive tė njerėzve. Pastaj, pėr shkak tė
rritjes sė vėllimit tė ujit nėpėr oqeane
dhe lumenj qė do tė shkaktohen nga
shkrirja e akullnajave nėpėr viset
polare me temperatura tė ulėta, toka do
tė pėrfshihet nga vėrshimet e mėdha.
Nga kėto vėrshime, ai
parasheh pėrmbytjen e shumė sipėrfaqeve
ekzistuese tokėsore.
Kėtė thatėsirė
Nostradamusi e parathot kėshtu:
Nė dyzetetetė gradė
Deti shkumon, peshqit
zihen.
Thatėsirė e madhe duhej
tė zgjaste dyzet vite me temparatura
tejet tė larta. Pėr shirat qė pasojnė
dhe vėrshimet e mėdha, parathuhet tė
jenė tė shkaktuara nė mėnyrė artificiale,
nė formė tė shkrirjes sė akullit nga
viset polare tė mbuluara me akullnaja.
Kjo shkrirje artifi-ciale,
duhet tė jetė si rezultat i tė ariturave
shkencore nė lėmin e detarisė.
Ja se si e pėrshkruan
kėtė:
Njohuria (shkenca) detare
shiun do ta krijojė...
Nė pėrgjithėsi, pėr
paraqitjen e thatėsirės sė madhe dhe
shirave, nė kėto vargje mė konkretisht
parathuhet kėshtu:
Dyzet vite ylberi nuk do
tė lajmėrohet
Dyzet vite mė pas ylberi pėrherė do tė
shndėris
Toka e thatė edhe mė e thatė do tė jetė
Dhe pėrmbytja do tė vjen kur ylbri
sėrish tė paraqitet.
Gjatė kėsaj pėrmbytje, e
tėrė Anglia do tė jetė nėn ujė, dhe jo
vetėm Anglia. Mė pas, do tė kemi
dukurinė e lėvizjeve tė mėdha tektonike
tė shumė sipėrfaqeve tokėsore dhe
kontinenteve tė tėra. Veq kėtyre
efekteve, Nostradamusi parathot se nė
rruzullin tokėsor do tė ketė dyndje tė
mėdha tė popullatės nga njė vend nė
vendin tjetėr gjė qė do tė paraqes edhe
njė problem tė madh hapsinore pėr
njerėzimin.
Nėse nė kėtė kontest,
pėmendim edhe urrinė e madhe tė cilėn nė
shumė kuatrane e parathot Nostradamusi,
e qė do tė jetė si pasoj e thatėsirave
tė mėdha, atėherė shumė qartė mund tė
paramendojmė se me ēfar pasoja
katastrofale pėr njerėzimin do tė jetė
ky ndryshim i mundshėm klimatik.
Kur tė kalojnė tė gjitha
kėto vuajtjet, sipas Nostradamusit,
njerėzimi shpėtimin e vetė duhet ta
gjejė tek kthimi i pafeve nė rrugėn e
vėrtetė tė Zotit.
Pa marrė parasysh se sa
mund tė janė tė vėrteta kėto parathėnie
tė Nostradamusit, njė gjė ėshtė mė se e
vėrtetė: jemi dėshmitarė edhe vetė se
njerėzimit dita mė ditė i kanoset
rreziku nga nxehja globale dhe ndryshimi
i temperaturave. Sa pėr kuriozitet tė
parashtrojmė pėr fund edhe njė tė dhėnė
interesante: Sipas parashikimit tė
ekspertėve tė NASA-sė, ky vit do tė jetė
viti mė i ngrohtė nė tokė gjatė
mijėvjeēarit tė fundit?!
Adnan Abrashi-NANDA |