Adnan Abrashi

adnan_abrashi@yahoo.com

nanda01al@yahoo.com

 

Meny
Latest books
Favorites site
Site statystics
Translate this page

SHĖN VALENTINI - DITA E TĖ DASHURUARVE
Dashuria merr trajtėn e secilės zemėr...

Si ēdo festė tjetėr, pėrmes sė cilės manifestohen ndjesi gėzimi: buzėqeshje, pėrshėndetje, pėrqafime, dhurata e urime me mesazhe nga mė tė ndryshmet, edhe 14 shkurti - "Dita e tė dashuruarve" apo "Shėn Valentini", frymon po nė kėtė madhėshti ndjesish. Ndoshta mė tė veēantė e bėnė kėtė ditė emocioni mė i fuqishėm qė mund ta pėrjetoj njeriu, ndjenja mė e thellė, mė e zjarrtė dhe mė e pastėr, ēelėsi universal, ēelėsi magjik pėr tė gjitha dyert e jetės njerėzore qė quhet - DASHURI.
Tė gjithė e dimė se jeta pa dashuri ėshtė e mjerė. "Aty ku mungon dashuria, lėshon rrėnjė mjerimi" - thotė njė urti. Jeta pa dashuri i pėrngjanė konturave tė njė strukture boshe. Dashuria e pėrmbush atė, i jep formė, elasticitet, ngjyra tė gėzuara, shkėlqim tė artė... frymėn hyjnore. Dashuria pra, i jep kuptim jetės, ngjall shpresat, nxit motivin, ndez nė botėn tonė tė brendshme impulsin e pashuar tė energjisė, energji e cila depėrton deri nė poret mė tė imta tė qenies sonė, duke na rrėmbyer trupin dhe shpirtin... me njė fjalė: dashuria ėshtė perlė e lumturisė! Dhe nė kėtė kontekst, nuk mund tė shkruhet pėr dashurinė e tė mos pėrmendet edhe i shenjti, Shėn Valentini, i cili njihet nė tėrė rruzullin tokėsor si “pajtor i tė dashuruarve” ose “mbrojtės i dashurisė”. Edhe pse u ndoq, u persekutua, u burgos e nė fund ju pre edhe koka, ai pėr asnjė ēast nuk u pendua, nuk u pėrul, nuk u ndal sė predikuari dashurinė e cila duhet tė bėjė folenė nė zemrėn e gjithsecilit.
14 shkurti i vitit 270, dita kur u ekzekutua Shėn Valentini, u rikthye nė ditė pėrkujtimi pėr tė, duke mos u zbehur shekuj me radhė dhe duke u festuar deri nė ditėt tona si “Dita e Shėn Valentinit” apo “Dita e tė dashuruarve”.

Pse bash “Dita e Shėn Valentinit” apo “Dita e tė dashuruarve”?

Pavarėsisht se kjo festė shpeshherė lakohet nė konotacion religjioz, disa duke e pėrvetėsuar, tė tjerė duke e gjykuar, mesazhi i saj, megjithatė, mbetet hyjnorė. Dashuria nuk ka pėrkufizime! Ajo nuk ėshtė produkt e as pronė e asnjė komuniteti fetar - ajo nuk mund tė pėrvetėsohet... dashuria ėshtė ndjenjė - NDJENJĖ HYJNORE andaj i takon secilės qenie qė frymon nė kėtė hapėsirė tė lirė tė universit tė pafund.
Shumė legjenda qarkullojnė pėr kėtė ditė. Disa nga elemente e kėtyre legjendave qė kanė udhėtuar ndėr shekuj deri nė ditėt tona, kuptohet, se kanė pėsuar ndryshime me kalimin e kohės, qė shpesh krijojnė edhe konfuzione. Mendohet se kjo festė ka rrėnjė pagane. Ka filluar tė kremtohet nga romakėt e lashtė, kur ata akoma nuk ishin tė krishterė. Dita e dashurisė konsiderohej prej tyre si ditė e veēantė dhe festohej nė mėnyrė madhėshtore. Dashuria tek romakėt pagan ishte e drejtuar, me nderimet dhe respektin mė tė lartė, pėr zotin e tyre. Gjithashtu, sipas kalendarit romak, muaji shkurt konsiderohej si arritja e pranverės ose stina e rilindjes, dhe nė kėtė muaj, e nė veēanti kah mesi i tij, fillonin festimin me ceremoni tė ndryshme, nė mesin e tė cilave bėnin pjesė edhe ritet e kėrkimit tė fatit mes tė rinjve pėrmes formave tė lloj-llojshme, ose thėnė ndryshe, pėrmes "lotarive" tė dashurisė, nga ku edhe krijoheshin bashkime, fejesa tė cilat pėrfundon me martesė.
Me kalimin e kohės, kjo festė pėsoi ndryshime dhe u emėrtua si festa e "Shėn Valentinit" ose "Dita e tė dashuruarve", bazuar nė legjendėn e mėposhtme. Megjithėse edhe kjo ėshtė kontestuese, pasi janė disa versione nė qarkullim ku pėrfolėn disa persona me kėtė emėr (3 sipas Enciklopedisė Katolike, me tė njėjtin emėr, tė tre martirė tė cilėt u ekzekutuan po nė tė njėjtėn ditė - me 14 shkurt 269…!), unė e pėrzgjodha kėtė tregim si versionin mė tė besueshėm pėr kėtė ditė:
Mendohet se Shėn Valentini lindi kah fundi i shekullit tė 2-tė dhe ishte peshkop nė Interamna (sot: Terni) tė Italisė, deri mė 14 shkurt tė vitit 269, kur edhe u ekzekutua nga perandori Claudius II (Marcus Aurelius Claudius). Thuhej se ai kishte njė kopsht shumė tė bukur pėr tė cilin pėrkujdesej me plot pasion. Ai nuk i pengonte kurrė fėmijėt e rrethit qė tė loznin brenda tij, bile, herė pas here, dilte nė dritare pėr t’i soditur ata dhe pėr ta ndjerė sadopak gėzimin dhe harenė e tyre fėmijėrore. Para se tė binte muzgu, ai zbriste nė kopsht dhe tė gjithė fėmijėve qė loznin aty, ua dhuronte nga njė lule me kėshillėn qė t’ia dėrgonin prindėrve si shenjė respekti e dashurie qė kishin pėr ta. Mendohet se kėtu e ka burimin edhe shkėmbimi i dhuratave tė vogla, tė cilat edhe sot u jepen personave tė dashur, sidomos nėnave.
Derisa Shėn Valentini po pėrkujdesej pėr kopshtin e tij, i dėgjon dy tė rinj, tė fejuar, teksa po ziheshin mes veti. Ai u del pėrpara me njė trėndafil tė kuq nė dorė dhe me njė pamje tė qetė e rrezatuese, ia dhuron tė rinjve atė, duke kėrkuar nga ata qė ta shtrėngojnė qė tė dy bishtin e tij, dhe me kėtė i shpalli ata si persona tė martuar. Ky veprim i Shėn Valentinit, si me shkop magjik, ktheu paqen mes kėtyre dy tė fejuarve dhe forcoi dashurinė mes tyre. Fjala u pėrhap shpejtė dhe njerėzit filluan tė vinin tek Shėn Valentini pėr ta bekuar martesėn tyre. Meqė nė atė kohė, perandori Claudius II, kishte ndaluar me urdhėresė fejesat dhe martesat, shkaku i luftėrave, Shėn Vlentini burgoset dhe dėnohet me vdekje.
Supozohet se kjo ėshtė edhe arsyeja qė nė festėn e Shėn Valentinit ndihet ēdo kund aroma e kėndshme e trėndafilave si simbol i dashurisė ndėrmjet tė fejuarve, burrit e gruas, dashurisė ndaj njerėzimit, dashurisė ndaj Zotit.
Derisa Shėn Valentini qėndronte nė burg mendjen e kishte tek fėmijėt dhe dashnorėt e rinj. Ai iu lut Zotit me njė kėrkesė, dhe Zoti ia plotėsoi atė - ia dėrgoi dy pėllumba. Dy pėllumbat u bėnė bartėsit e mesazheve tė dashurisė. Nė qafėn e njėrit pėllumbat ishte lidhur edhe njė ēelės. Ishte ēelėsi i “kopshtit tė dashurisė”.
Me kalimin e shekujve, zemra, trėndafilat e kuq dhe pėllumbat u kthyen nė simbol mė tė preferuara pėr ta shprehur ndjenjėn e dashurisė. Edhe sot e kėsaj dite, zemra, trėndafili i kuq dhe pėllumbi paraqesin simbolikėn mė sublime, jo vetėm pėr dashurin romantike, por edhe pėr mbarė dashurinė njerėzore.
Festėn e Shėn Vlanetinit nuk duhet kuptuar vetėm si festėn e tė rinjve, festėn e tė fejuarave, por si mrekullinė e quajtur DASHURI. Dashuria nuk ėshtė e limituar, nuk ka pėrkufizime, nuk njeh moshė... nuk njeh status... Dashuria ėshtė dhurata mė fisnike e Perėndisė nė tė cilėn gjendet paqja hyjnore, andaj nuk duhet veēuar nė kėtė festė edhe zemrat e vetmuara. Nė kėtė kontekst dua ta pėrmend shkrimtaren dhe regjisoren e madhe franceze, Marguerite Duras qė shkruante: "Unė jam gjithmonė e dashuruar nė njė ide, nė njė frymėzim, nė njė mundėsi..." Ēdo formė e dashurisė ėshtė pjesė e pandarė e procesit jetėsor dhe ushqim mė se i domosdoshėm pėr shpirtin njerėzor. Nuk ėshtė e rėndėsishme se ēfarė dashurie kultivojmė, e rėndėsishme ėshtė prania e elementit tė saj me tė gjithė fuqinė dominuese qė nuk ėshtė kurrė e tepėrt pėr qenien hyjnore. Shumė bukur e ilustron kėtė D. Demaku pėrmes njė aforizmi ku thotė: Nė botė mund tė ketė tepėr urrejtje, tepėr vuajtje, tepėr mjerim, por kurrė nuk do tė ketė tepėr dashuri. Dhe vėrtet, kjo botė e stėrmbushur me urrejtje, vuajte e mjerim, ka nevojė pėr shumė mė shumė dashuri.
Prandaj, festimi i 14 shkurtit - "Ditės sė tė dashuruarve", pėrmes njė dhuratė simbolike, qoftė edhe pėrmes njė puthjeje tė vetme, le t'i sjell zemrave dhe shpirtrave tė tė gjithė qenieve njerėzore pakė ngrohtėsi, pakė butėsi, pak bukuri, pak siguri... dhe shumė, shumė dashuri, duke i lėnė anash, ose harruar, bile pėr pak orė, ngarkesat e pėrditshmėrisė pėrplot me strese, ndjenjėn e shėmtuar tė zemėrimit, mėrisė, zilisė, xhelozisė...

"Dashuria ėshtė si ajri i pastėr, sa herė merr frymė njeriu, e freskon trupin e vet".

Sabir Krasniqi
NDRYSHME
Political analysis of the author

 © 2008 www.Syri3.com. Te gjitha te drejtat e rezervuara